Zeolit Nedir ?

"Zeolit" kelime olarak "Kaynayan Tas" anlamindadir. Isitildiginda patlayarak dagilmasi
nedeni ile bu isim verilmistir.


Alkali ve toprak alkali metallerin kristal yapiya sahip sulu alümina silikatlari olup
çerçeve silikatlar grubundadir.Iskelet yapilarindaki Si/Al oranlarindaki ve içerdikleri
katyon cinsi ve miktarlarindaki bazi farkliliklara ragmen; (M+, M+2) O.Al2O3.9SiO2. nH2O
genel formülü ile ifade edilebilirler. Burada M+ bir alkali katyon olup genellikle Na+
veya K+, nadiren de Li+ olur. M+2 ise bir toprak alkali katyondur ve genellikle Mg+2,
Ca+2, Fe+2 nadiren de Ba+2, Sr+2 olur.

Herhangi bir zeolit kristalinin en küçük yapi birimi SiO4 veya AlO4
tetraederleridir. Si ve Al tetraederlerinin olusturdugu birincil yapi ünitelerinin
birlesmesi ile tek ve çift halkali ikincil yapi üniteleri ve yüksek simetrili parametreler
meydana gelir. Bu polieder ve ikincil yapi ünitelerinin üç boyutta degisik sekillerde
dizilmesi ile de mikro gözeneklere sahip zeolit iskeleti ortaya çikar. Poliederler ve
bunlari birbirine baglayan ikincil yapi üniteleri arasinda yer alan bu mikrogözenekler
mikropencerelerle birlesip bir, iki veya üç boyutlu bosluk sistemleri ve/veya kanallari
olusturur. Bosluk miktari toplam hacmin %20'si ile %50'si arasindadir. Zeolit
minerallerinin en önemli özelligi; bu bosluklar ve bu bosluklara kolayca girebilen ve
yer degistirebilen sivi ve gaz molekülleri ile toprak alkali iyonlardan ileri gelen
"moleküler elek" olmalidir.

Zeolitlerin baslica fiziksel ve kimyasal özellikleri olan; iyon degisikligi yapabilme
açik renkli olma, hafiflik, küçük kristallerin gözenek yapisi zeolitlerin çok çesitli
endüstriyel alanlarda kullanilmalarina neden olmustur.

Zeolit'lerin Endüstriyel Kullanim Alanlari